Gebelik döneminde hormonal değişiklikler sonucu burun tıkanıklığına bağlı olarak orta kulak havalanması bozulabilir ve bunun sonucunda kulakda dolgunluk, çınlama anne adayını rahatsız edebilir. Burun tıkanıklığı için gerekli ilaç tedavisi, ayrıntılı bir Kulak Burun Boğaz muayenesi sonrası başlanılmalıdır.
Otoskleroz gibi orta kulak kemikçiklerine/iç kulağa ait otoimmün bir hastalık, hormonal değişiklikler ile şikayetleri arttırabilir. Bu dönemde orta kulak için cerrahi bir tedavi yerine ilaç tedavileri hastaların işitme azlığı, çınlama, kulak da dolgunluk gibi şikayetlerini  azaltabilir. 
GEBELİK-DOĞUM konuları hakkında ayrıntılı bilgi alabileceğiniz;  Op.Dr. Kağan KOCATEPE'nin hazırlamış olduğu bir site olan www.gebelik.org  adresini, anne adayları ve bilgi edinmek isteyen herkese öneririm.

HAMİLELİK ve KULAK BURUN BOĞAZ  HASTALIKLARI 
Hamilelik dönemi içinde normal kadın doku/organları ve sistemlerindeki fizyolojik ve hormonal değişiklikler, Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun bölgelerini ilgilendiren bazı rahatsızlıkları ortaya çıkartır. Bazen de, bu şikayetler ciddi boyutlarda olabilir. Ayrıntılı KBB muayenesi sonrası, tedavide anne adayı ve bebeğini çok olumsuz etkileyecek ilaçlar/girişimlerden kaçınılarak ya da faydası iyi düşünülerek planlanacak uygun yaklaşım/tedavi, KBB hastalıkları uzmanı olarak bizlerin hep aklında olmalıdır. Bu KBB rahatsızlıkları genel olarak aşağıda sıralanmıştır;

BURUN TIKANIKLIĞI 
Nefes alamama ve buna bağlı ağız kuruluğu, hamilelik döneminde çok rahatsız edici olabilir. Anne adaylarının %30 unda görülür, hamileliğin üçüncü ayı sonlarında dikkati çeker ve doğuma kadar daha da artabilir. Normal doğum sırasında da burun tıkanıklığının olumsuz etkisi olacaktır. Bazı kadınların hamilelik boyunca kendilerini nezle/soğuk algınlığına yakalanmış gibi hissetmeleri buna bağlıdır. Hafif burun akıntısı da tıkanıklık ile birliktedir. Sinüs adı verilen kemik içi boşlukların da etkilenmesi ile baş ağrısı da olabilir. Östrojen hormonunun vücutta ve tabii, burun mukozasında (döşemesinde) neden olduğu damarlanma, ödem (hücreler arası sıvı toplanması) artışı ve hamilelikte görülen genel vücut hücredışı sıvı artışı, burun tıkanıklığı/akıntısını açıklamaktadır. Son araştırmalar, plasenta/bebeğe ait proteinler veya Annenin kendi hormonlarına karşı gelişen bir alerjik tepkinin de vücuttaki parasempatik sistemi uyararak salgı bezlerinde artış/damarlarda genişleme ve sonucunda burun tıkanıklığı yapabileceğini de vurgulamaktadır.
Tedavi olarak, KBB hastalıkları uzmanı kontrolünde burun açıcı ilaçlar (sprey, damla ve tabletler bazen de antibiyotikler) dikkatle kullanılmalıdır. -Siz de, tuzlu su içeren burun spreylerini veya basit sıcak su buharı uygulamalarını birkaç gün için deneyebilirsiniz.- Birçok burun açıcı ilacın, bebeğin gelişimine ciddi olumsuz etki yapabileceği unutulmamalıdır. İlaç içeren burun damlalarının, uzun süreli kullanımda ters etki yapıp daha da sorunu ağırlaştıracağını unutmayınız.
 
ALLERJİK NEZLE- BURUN ETİ (Polip veya konka büyümesi) 
Allerjik nezle sorununun hamilelik döneminde artması doğaldır ve tedavisinin dikkatli bir şekilde düzenlenmesi gerekir. Burun akıntısı ve diğer şikayetler (hapşırma, baş ağrısı), yan etkileri iyi düşünülmüş ilaçlar ile kontrol altına alınmalıdır. İlaç tedavisinin yanında allerjik şikayetleri ortaya çıkaran/arttıran etkenler (evcil hayvan, ev tozları vb.) den uzak durulmalıdır. Sigara içilmesi/sigaralı ortamda bulunulması kesinlikle sakıncalıdır. Burun eti (polip) ise, yine artmış ödem ve damarlanma artışı gösteren burun mukozasından kaynaklanır. Çoğu kez allerji ve/veya astım ile birliktedir.
Konka büyümesi ise, burun yan duvarındaki normalde bulunan etlerin (konkalar’ın) allerji vb. nedenlerle aşırı büyümesidir. Büyümüş burun etleri için ilaç tedavisi ve bazen de cerrahi tedavi planlanabilir. Oksijen ihtiyacı artmış, nefes alma rahatsızlığı olmaması gereken hamilelerde, burun açıklığı için polip veya poliplerin cerrahi işlem ile alınması sırasında modern yöntemler tercih edilmelidir. Astım gibi alt solunum yollarını ilgilendiren şikayetler ise, Göğüs hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

ORTA KULAK HAVALANMA BOZUKLUĞU 
Geniz bölgesindeki ödem (mukozal şişkinlik) nedeni ile öztaki borusu ağzının kapanması sonucu orta kulağa giden havanın azalması, orta kulak da negatif basınç etkisi yaratarak; kulak da dolgunluk, basınç hissi, çınlama ve işitme azlığına neden olabilir. Burun tıkanıklığını ortadan kaldıran tedavi ve bol su içilmesi (yutkunma çok yararlıdır)/sakız çiğnenmesi ile şikayetler engellenebilir. Burun kanatlarını sıkıca kapatıp kulaklara -ıkınma hareketi gibi- hava verilmesi doğru değildir, genizdeki salgı/mikroorganizmaların orta kulağa yönelmesine neden olabilir.

GRİP/GRİPAL ENFEKSİYON 
Grip, influenza adı verilen virusun neden olduğu burun/üst solunum yollarını etkileyen iltihapdır. Gripal enfeksiyon ise Grip’e benzer, ancak etkeni diğer tür virüslerdir. Kas ve eklem ağrısı, yüksek ateş, baş ağrısı, burun tıkanıklığı/burun akıntısı ana şikayetlerdir. Grip her yaştan kişiyi etkileyip yaşamı tehdit edebilecek seviyede sorun oluşturabilir.
Hamilelik döneminde bağışıklık sisteminin düşük olması, anne adaylarını grip’e karşı dirençsiz kılar ve grip yakalanma oranı ve komplikasyon adını verdiğimiz istenmeyen sonuçlarla daha çok karşılaşılabilir (bronşit, zatürre vb.).

Grip’den korunma
-Gripli hastalardan uzak durunuz, öpüşmeyiniz, tokalaşmayınız. 
-Ellerinizi sık yıkayınız.
-İyi beslenmeli, iyi dinlenmeli, iyi giyinmelisiniz. Stres den uzak kalmalı ve sigara/alkol kullanmamalısınız.

GRİP AŞISI ne zaman yapılmalıdır?
Grip aşısının koruyuculuğu %50-80 arasındadır ve koruma süresi 12 aydır. Kış mevsiminde hamileliği planlayan anne adayları, önceden grip aşısı (hatta diğer aile bireyleri de) uygulatabilir.

Grip riskinde olan hamileler ise gebeliğin üçüncü ayından sonra aşı yaptırabilir.

TEDAVİ
Grip olan hamile hastalar, uzman doktora danışmadan ilaç kullanmamalıdır. (Ancak, basit ağrı kesici/ateş düşürücü olarak, içinde paracetamol bulunan Tylol, Parol, Minocet vb. isimli ilaçlardan birini ve tuzlu su içeren sprey/damlaları 1-2 gün kullanabilirsiniz). Doktorunuz sizin için uygun ilaç tedavisini başlatacak ve yatak istirahati, bol sıvı tüketilmesi gibi tavsiyelere uymanızı isteyecektir.

BURUN KANAMASI
Hamilelik döneminde, östrojen hormonunun etkisi ile, burun mukozasındaki şişkinlik ve damarlanma artışı burun kanama ihtimalini artabilir. Tüm vücut kan akımının %30-50 artışı, bu sonucu doğurur ve kan damarlarındaki hafif yırtılma/zedelenme burun kanamasına yol açar. Kanama aralıklı olarak tekrar edebilir. 

> Hangi hamile bayanlarda burun kanaması daha sık görülür? 
Sigara/alkol alışkanlığı olan, burun kuruluğu olan, beslenme bozukluğu olan, bağışıklık sistemi düşük olan hamile bayanlarda kanama ihtimali daha fazladır. 

> Kanama olmasını engellemek için;
-Bol miktarda su içmelisiniz (ort.10-12 su bardağı/gün)
-Bol meyve-sebze tüketmelisiniz.
-Burnunuzu kurutan sigara, havalanması kötü ortamlar dan uzak durmalısınız.
-Burnunuzu şiddetli temizlemekten kaçınınız (her zaman kağıt mendil/havlu kullanınız, su ile temizlemeyiniz).

> Burun kanamasında ilk ne yapılmalı?
Paniğe kapılmadan, burun öncelikle soğuk su ile pıhtılardan ve kandan temizlenmelidir. Her iki burun boşluğu temizlendikten sonra, oturur pozisyonda ve baş hafif önde iken, parmaklar ile burun kanatları 6-7 dakika sıkıştırılmalıdır. Kan basıncı mümkünse ölçülmelidir. Kanama durduktan sonra, buruna bir gün süre şiddetli temizleme işlemi yapılmamalıdır. Devam eden şiddetli kanamalarda KBB hast. uzmanı bir doktor ile iletişim kurulmalıdır.

YÜZ FELCİ
Hamilelik döneminde ödem artışı ve bağışıklık sisteminin düşük olması nedeni ile, virusun (Herpes Simplex-Uçuk virusune benzer!) yüz siniri kanalı içinde ödem oluşturması ve yüz kaslarını olumsuz etkilemesi, yüz felci olma ihtimalini 2 ya da 3 kez arttırır. Genellikle yüzün bir yarısındaki kasların çalışmaması söz konusudur, yüz çizgileri silinir, göz tam kapanamaz, ağız kenarında çarpıklık vardır. Özellikle gebeliğin son ayları, yüz felcinin görülme ihtimalinin yüksek olduğu dönemdir. Klinik şikayetler ile karşılaşıldığında uygun tedavi (steroid-kortizon) uzman doktor tarafından başlatılmalıdır. Tedavi sonrası, 3 hafta içinde bulguların hemen hepsi düzelir.

ASİT REFLÜ (Mide asidinin yukarıya yükselmesi)
Hamilelik döneminde %50 oranında görülür. Yemek borusu alt kısım tonusunda azalma ve karın-içi basıncında artma, reflü’yü kolaylıkla ortaya çıkarır. Göğüsde yanma, öksürük, boğaz ağrısı, ses kısıklığı olabilir. Yemek yeme alışkanlığını değiştirmek, diyete dikkat edilmesi ve ilaç tedavisi, reflü rahatsızlığını belirgin ölçüde azaltacaktır. Kullanılan anti-asit ilaçların birçoğunun bebeğin gelişimine olumsuz etki yapma riski olduğundan uzman doktora danışmadan anti-asit ilaç kullanmayın.

LARENJİT
Artmış mukoza ödemi ve damarlanma, larenks (gırtlak) bölgesinde iltihap oluşturabilir. Larenjit (gırtlak bölgesi iltihabı), kısa süreli veya uzun süreli olabilir. İltihap giderici boğaz gargarası, bol ılık su tüketilmesi, paracetamol (Calpol, Tylol, Tamol tb.vb.) içeren ilaçların birkaç gün kullanılması yararlı olabilir. Rahatsızlığın 5-7 günden uzun sürmesi halinde, KBB muayenesi ve endoskopik gırtlak/ses telleri muayenesi, uzman doktora tedavi konusunda çok yardımcı olacaktır.

AŞIRI TÜKRÜK SALGI ARTIŞI (Hipersalivasyon)
Hormonal değişiklikler ve karbohidrat metabolizmasindaki değişiklikler, hamile bayanlarda tükrük üretimini arttırır. Gün içerisinde bardaklar dolusu tükrük çıkarılmasına dahi rastlanılabilir hatta sıvı kaybına neden olabilir.  Bulantı ve kusma ve reflü, bu sorunu arttıran diğer nedenlerdir. İlk aylarda tükrük artışı daha sık görülmektedir. Tükrük akışını azaltan/engelleyen etkenler de akla getirilmelidir (boğaz iltihabı, larenjit, yutma bozuklukları vb.). Tedavi nedene yönelik olmalıdır. Sık olarak dişleri fırçalama ve nişastadan fakir diyet önerilmelidir. Nadiren, ilaç tedavisi veya tükrük bezlerine yönelik girişim (ilaç enjeksiyonu) düşünülebilir.

ORTA KULAĞA AİT İŞİTME AZLIĞI (OTOSKLEROZ)
Otoskleroz adı verilen orta kulak içindeki üzengi kemikçik tabanının kireçlenmeye benzer bir rahatsızlığı, kadınlarda sık görülür ve genetik geçiş gösterir. Hormon seviyelerindeki artış, hamilelik döneminde şikayetleri arttırabilir. İşitme azlığı ve çınlama ana klinik rahatsızlıklardır. Her iki kulakda görülme ihtimali daha fazladır. Eğer fazla işitme kaybı yok ise işitme cihazı önerilebilir. Cerrahi tedavi, işitme kaybının/çınlamanın fazla olduğu durumda düşünülmelidir (hamilelik sonrasında). Ameliyat sırasında (çoğunlukla genel anestezi altında) orta kulağa girilerek, üzengi kemikçiği çıkarılarak teflon piston (protez) yerleştirilir.  Ameliyat sırasında iç kulağa zarar verme oranı %2-3 arasındadır. O nedenle ameliyat, deneyimli bir cerrah tarafından gerçekleştirilmelidir.